WAARSCHUWING:

Kijk nooit met een verrekijker, telescoop of sterrenkijker in de zon. Dit kan beschadiging van het oog veroorzaken!!!

Centrale scherpstelling (Central Focussing)

Verrekijkers met een centrale scherpstelling kan men op drie manieren naar zijn hand zetten.

• In de eerste plaats door de breedte tussen de oculairen aan te passen aan de afstand tussen de ogen. Door de kijker te scharnieren, kan men de ruimte tussen de beide oculairen naar behoefte vergroten of verkleinen (PD instelling).
• Met de scherpstelrol kan men met één beweging de verrekijker op het waar te nemen object instellen. Beide lenzen zijn nu scherpgesteld, doch omdat er dikwijls een afwijking is tussen de ogen onderling, dient er nog een manier te zijn waarop men dit kan corrigeren.

Eye relief

Bij een kijker met een flinke eye relief wordt het volledige beeldveld op enkele tientallen millimeters afstand van het oculair gevormd. Hierdoor kunnen brildragers met hun bril op het hele beeldveld nog steeds overzien. Zij vouwen de oogrubbers om of klikken de oogschelpen in, waardoor de afstand bril-kijker kleiner wordt. Maar ook niet-brildragende mensen kunnen dit: zij schuiven of draaien de oogschelpen omhoog om het hele beeldveld te zien. Dit laatste werkt zelfs contrastverhogend: zijlicht komt niet in het oog terecht. Een eye relief van 12 mm is meestal al voldoende, bij een echte groothoekkijker is ongeveer 18 mm nodig.

Oculair correctie

• Breng de verrekijker met de linkerhand naar uw ogen en bedek het rechter objectief zonder het glas aan te raken met uw rechterhand.
• Draai de centrale scherpstelknop tot het beeld scherp is op ± 100m.
• Dan wisselen de handen van positie en bedekt u het linker objectief.
• Alleen draait u nu niet aan de centrale instelknop, maar aan het verstelbare rechter oculair. Op de plus/min schaal op het oculair leest u af wat de voor u ideale instelling is. Bij een volgend gebruik kunt u het oculair direct op deze stand instellen.

Vergroting

8x40 of 10x50 wil zeggen dat een kijker 8 respectievelijk 10 maal vergroot. Het getal 40 of 50 geeft de grootte in millimeters weer van de diameter van de objectieflens. Naarmate de vergrotingsfactor toeneemt, nemen het gezichtsveld en de lichtsterkte af en de gevoeligheid voor trillingen toe. Overdag is een 7 à 8 maal vergrotende kijker met een objectiefdiameter van 20 tot 30 mm voldoende. Onder minder goede lichtomstandigheden is een 7 tot 10 maal aan te bevelen met een objectiefdiameter van 40 mm of groter

Individuele scherpstelling (Individual Focussing)

Bij sommige verrekijkers kan elk oculair apart worden scherpgesteld (BIF model). Zeelieden, natuurwaarnemers of sportmensen die een dergelijk kijker gebruiken, stellen elk oculair apart op oneindig scherp en noteren deze speciale instelling voor later gebruik of zetten deze instelling zelfs vast met een stukje tape. Eenmaal ingesteld, betekent dat de kijker scherp blijft van ± 7 mtr tot oneindig.

Uittree pupil

Om de uittree pupil te berekenen, deelt men de diameter van de objectieflens door de vergroting. Bijvoorbeeld bij een 8x40 kijker is de uittree pupil 40 gedeeld door 8 = 5. Overdag heeft het oog een pupil van 2 à 3 mm in de schemering ± 7 mm. De uittree pupil van een kijker mag dus niet kleiner zijn dan 2 mm en groter dan 7 mm is zinloos.

Optische kenmerken

Technolyt kijkers zijn bekend om hun 'white image'. Dit is een uitzonderlijk helder beeld. Het is het resultaat van een uitgebalanceerde combinatie van eerste klas glaskwaliteit, geselecteerde lenzen en prisma's, zeer speciale opdampingstechnieken van de coatings, de koude polijsttechniek en de nauwkeurige optische uitlijning. Jarenlang vakmanschap staat er borg voor dat elke kijker, stuk voor stuk, deze 'white image' oplevert. De lucht-glas overgangen van de meeste Technolyt kijkers zijn voorzien van een exclusieve harde coating, of multicoating. Interne glans en ongewenste reflecties worden hierdoor tot een minimum gereduceerd bij een maximale lichtdoorgang. De meeste objectief lenzen zijn bovendien voorzien van een anti-UV en -infrarood stralingscoating ter bescherming van de ogen. De prisma's zijn op zo'n speciale manier geconstrueerd dat diffuus licht wordt tegengegaan.

Brildragers

Voor brildragers is het niet altijd even gemakkelijk een verrekijker te hanteren. Doordat de oculairranden niet naadloos aansluiten op de ogen - het brilleglas zit er immers tussen - kunnen zij slechts een deel van het beeldveld overzien. Dat is niet alleen hinderlijk: het is gewoon niet nodig. Technolyt verrekijkers hebben daarom ook omvouwbare rubber oogmanchetten, waardoor u wél het hele beeldveld kunt zien.

Lichtsterkte en schemergetal

De lichtsterkte is het kwadraat van de uittree pupil. Om bij ons eerdere voorbeeld te blijven 40:8=5. De lichtsterkte is dan 5 in het kwadraat = 25. De relatieve lichtsterkte is de moderne term om de toegenomen lichtdoorgang als gevolg van speciale coatings uit te drukken. Zij wordt berekend door de lichtsterkte met 50% te verhogen. Bij gebruik van Bak 4 prisma's (Barium kroonglas), zoals bij vele Technolyt kijkers, kan de relatieve lichtsterkte nog eens met 10-15% toenemen.

Onder schemergetal wordt verstaan de wortel uit de vergrotingsfactor x objectiefdiameter. Volgens sommige fabrikanten ziet men meer bij schemerlicht naarmate het schemergetal hoger is. Dit geldt echter lang niet altijd. De Pocketscope met een schemergetal van 30 ziet lang niet zo goed in de schemering als bijvoorbeeld de Audubon 8.5x44 met een schemergetal van 19,3. Fabrikanten van kwalitatief beduidend mindere kijkers strooien graag met hoge schemergetallen om indruk te maken op de consument. Wij doen daar niet aan mee. Wij achten de consument zeer goed in staat om zelf te beoordelen wanneer hij kwaliteit in handen heeft. Een hoge lichtsterkte en een hoog schemergetal zijn op zich nog geen garantie voor een goed helder en scherp beeld. Beeldkwaliteit wordt door ons o.a. bepaald door:

• slijp- en polijstproces van het
• objectief-glas kwaliteit
• grootte van het objectief
• vergrotingsfactor
• uittree pupil
• contrast overdracht
• justering van prisma's en lenzen
• keuze uit kwaliteit van de coatings